Telefon +48 (52) 327 63 50

ul.20 Stycznia 1920r, nr 17/3; Bydgoszcz

Obturacyjny bezdech senny

Obturacyjny bezdech senny jest chorobą, która polega na wstrzymaniu przepływu powietrza przez drogi oddechowe podczas snu. Czas trwania powyżej 10 sek i jego wielokrotność w czasie nocy są kwalifikacją do OBS. Mechanizm polega na zapadaniu się języka i ścian gardła blokując tym samym dostęp powietrza.

OBS prowadzi do saturacji krwi (spadek nasycenia tlenem) co w konsekwencji prowadzi do niedotlenienia mózgu. Sen jest przerywany gdyż chory budzi się mając wrażenie, że się dusi. Są to krótkie wybudzenia dlatego chory nie wie o nich. Skutek jest taki, że chory ma zaburzony sen co prowadzi do nadmiernego zmęczenia i senności w ciągu dnia.

Można wyróżnić jeszcze 2 typy bezdechu: bezdech centralny i mieszany. Centralny polega na wstrzymaniu ruchów klatki piersiowej i brzucha. Występuje bardzo rzadko.

Chrapanie

Osoba chrapiąca może ale nie musi mieć OBS. Chrapanie wynika z wibracji tkanek miękkich w rejonie podniebienia i gardła spowodowana przepływem powietrza.

Chrapanie jest elementem bezdechu i z reguły występuje ale już odwrotnie takiej zależności nie ma.

Zwyczajne chrapanie zdefiniowane jest jako niegroźne, w którym nie występują symptomy OBS:

  • nie występują zaburzenia oddechu
  • nie wpływa negatywnie na układ krążenia
  • nie ma wpływu na jakość snu
  • objawia się rytmicznym chrapaniem

Objawy bezdechu podstawowe:

  • nadmierna senność w ciągu dnia, zasypianie przed TV, na fotelu, za kierownicą pojazdu
  • zmęczenie dzienne
  • chrapanie (głośne i nieregularne)
  • przerwy w oddychaniu podczas snu
  • wybudzanie w nocy wraz z problemem złapania tchu. Eliminuje głęboką fazę snu potrzebną do regeneracji sił.

Objawy towarzyszące:

  • niespokojny sen
  • pocenie nocne
  • poranny ból głowy
  • częste oddawanie moczu w nocy
  • osłabiona koncentracja
  • spadek libido
  • zwiększona drażliwość-depresja
  • refluks żołądkowo-przełykowy

Czynniki ryzyka:

  • nadwaga
  • duży obwód szyi (mężczyźni ponad 43,kobiety ponad 38)
  • nadciśnienie tętnicze
  • zwężenie dróg oddechowych
    - skrzywienie przegrody nosa,polipy nosa,powiększone migdałki,zwężenie gardła
  • mężczyźni 2 x częściej zapadają na OBS niż kobiety
  • wiek-2-3 razy częściej u osób powyżej 65 roku życia
  • alkohol,środki uspokajające
  • palenie nikotyny-ryzyko wzrasta trzykrotnie

Diagnostyka

  • wywiad
  • skale senności
  • badanie laryngologiczne
  • rejestracja zaburzeń oddechowych w czasie snu
    - AHI (ilość bezdechów i spłyceń przez godzinę snu) jeden z podstawowych parametrów określających stopień ciężkości choroby

AHI < 5 – w normie
5 < AHI < 14 – łagodne nasilenie
15 < AHI < 24 – nasilenie umiarkowane
AHI > 25 – nasilenie ciężkie

Zagrożenia spowodowane OBS:

  • nadciśnienie płucne
  • nadciśnienie tętnicze
  • zawał mięśnia sercowego
  • niewydolność i zaburzenia rytmu serca
  • udar
  • cukrzyca
  • zaburzenia potencji
  • depresja
  • skrócony czas życia
  • wypadki komunikacyjne

(niektóre ubezpieczalnie nie wypłacają odszkodowania gdy chwilowa drzemka za kierownicą spowodowana jest bezdechem sennym zakończonym wypadkiem – tak jest w Niemczech)

Zdrowy sen powoduje ważne funkcje regeneracyjne:

  • spowolnienie oddechu
  • obniżenie tętna
  • obniżenie ciśnienia krwi
  • obniżenie naprężenia mięśni

Leczenie:

  • zmiana stylu życia polegająca na rzuceniu palenia,unikania picia alkoholu wieczorem,
  • zmniejszenie masy ciała
  • lekkie podniesienie torsu względem nóg w czasie snu
  • unikanie pozycji na plecach
  • unikanie obfitych posiłków przed snem
  • unikanie środków nasennych i uspokajających
  • przy łagodnej i umiarkowanej postaci OBS polecane są specjalne nakładki,pozycjonery na zęby ,które ustawiają żuchwę w pozycji wysuniętej.
  • szyny protruzyjne zapobiegające cofaniu się języka.
  • operacyjne-laryngologiczne. Zaleca się w postaci łagodnej i umiarkowanej OBS. Polega na usunięciu nadmiaru tkanki blokującej przepływ powietrza.
  • spanie z zamontowanym urządzeniem wspomagającym nocne oddychanie CPAP

Skutki uboczne stosowania pozycjonerów:

  • nadmierne wydzielanie śliny
  • poczucie ucisku na zębach
  • dolegliwości ze strony stawu skroniowo żuchwowego
  • napięcie mięśni (tzw. zakwasy)
  • przesunięcie zgryzu

W diagnozowaniu i leczeniu pacjenta bierze udział zespół składający się z lekarzy medycyny snu, pneumologów, laryngologów, internistów i stomatologów.

Pozostałe pojęcia ujęte przez ICSD:

  • Dysomnia – pierwotne zaburzenie ilości,jakości i pory snu powodujące bezsenność,sen przerywany oraz niekontrolowaną senność.
  • Parasomnia – grupa zaburzeń snu polegających na występowaniu w trakcie snu lub przy wybudzaniu się z niego, nieprawidłowych lub niepożądanych zachowań